Upzi
Trương Richard
Senior IT Consultant - Transformation Manager - Enterprise Delivery Lead
Bài này dài, kén người đọc, nhưng rất đáng để đọc, tuy nhiên giới hạn 5K ký tự nên chỉ cô đọng lại!
为什么经常旅游的人，厉害的不是见多识广？
Vì sao người thường xuyên đi du lịch, thứ lợi hại nhất của họ không phải là hiểu biết rộng?
Tác giả: Trương Tiểu Quân / 张筱珺
Tóm tắt bởi ChatGPT
———
Tháng trước, công ty tổ chức team building, chúng tôi đi Tây Xuyên.
Trong đoàn có anh Phương, ngoài 40 tuổi, làm kinh doanh. Anh thuộc kiểu người “luôn ở trên đường”. Hộ chiếu đã đổi hai cuốn, gần như đã đi khắp Trung Quốc.
Ngày thứ ba, xe chạy trên một con đường núi quanh co.
Anh Phương đột nhiên nói:
“Bác tài, khúc cua thứ ba phía trước chậm một chút. Đoạn đường đó nền yếu.”
Tài xế bán tín bán nghi nhưng vẫn giảm tốc. Qua khúc cua, mọi người thấy một đoạn lề đường từng sụt lún, đất mới lấp chưa được nén chặt.
Có người hỏi: “Anh từng đến đây rồi à?”
“Chưa. Nhưng hướng núi, thảm thực vật và màu đất giống đoạn đường tôi từng đi ở Quý Châu. Loại đất này nhìn chắc nhưng gặp mưa sẽ yếu.”
Tối hôm đó, tôi hỏi:
“Anh đi nhiều như vậy, du lịch mang lại cho anh điều gì? Là hiểu biết rộng sao?”
Anh nâng chén:
“Hiểu biết rộng là thứ không đáng giá nhất.”
Theo anh, thứ du lịch thực sự mang lại là ba thứ.
1. PHÁN ĐOÁN
Chuyện trên xe không phải vì anh thông minh, mà vì anh đã luyện được khả năng phán đoán.
Hai mươi năm đi đường khiến anh dần biết đường nào nguy hiểm, thời tiết nào sắp thay đổi, nơi nào đáng tin, người nào có thể tin.
Những thứ này không học được hoàn toàn từ sách. Chúng được đổi bằng từng lần suýt gặp chuyện.
Du lịch buộc bạn liên tục phán đoán: đi đâu, đi đường nào, tin ai, ăn gì, tiêu bao nhiêu, có đủ thời gian không?
Lâu dần, khả năng phán đoán trở thành bản năng.
2. DUNG SAI
Người thường xuyên đi đây đó thường khá bình thản, gặp chuyện bất ngờ cũng ít hoảng. Không phải họ ít gặp vấn đề, mà là “dung sai” của họ lớn hơn.
Dung sai là khả năng chấp nhận:
“Mọi việc có thể không diễn ra như kế hoạch.”
Chuyến bay hủy → đổi chuyến.
Khách sạn có vấn đề → đổi chỗ.
Trời mưa → đổi cách chơi.
Bạn bắt đầu hiểu:
Mất kiểm soát không có nghĩa là tai họa.
Thay đổi là bình thường.
3. HỆ QUY CHIẾU
Đây mới là thứ lớn nhất.
Hiểu biết rộng nghĩa là: “Tôi biết nhiều hơn.”
Nhưng hệ quy chiếu rộng hơn nghĩa là:
“Tôi nhận ra thế giới không nhất thiết phải giống cách tôi đang sống.”
Một người chưa từng rời khỏi nơi mình sống có thể nghĩ cuộc đời chỉ có một con đường: học, đi làm, kết hôn, sinh con, kiếm tiền rồi già đi.
Nhưng bước ra ngoài, bạn sẽ thấy có người không kết hôn vẫn tự tại; có người 40 tuổi nghỉ việc để học vẽ; có người sống trong núi, kiếm không nhiều tiền nhưng vẫn thấy đủ.
Bạn bắt đầu hiểu:
Con đường mình từng biết không phải là con đường duy nhất.
Giống như con ếch ngồi đáy giếng nghĩ bầu trời chỉ lớn bằng miệng giếng. Khi bước ra khỏi cái giếng, những chuyện từng khiến mình “trời sập” đôi khi chỉ còn là chuyện nhỏ.
Một cô gái hỏi:
“Nhưng đi du lịch phải tốn tiền, tốn thời gian. Người bình thường đâu phải ai cũng có điều kiện?”
Anh Phương cười:
“Ai nói du lịch nhất định phải đi xa?”
Bản chất của du lịch không phải là đi bao nhiêu kilomet, mà là:
Rời khỏi những gì quen thuộc.
Đi một con đường khác về nhà.
Bước vào một con hẻm chưa từng đến.
Ngồi một tuyến xe buýt chưa từng đi.
Nói chuyện với một người hoàn toàn khác mình.
Đọc một cuốn sách mà bình thường bạn sẽ không chọn.
Tất cả đều có thể là “du lịch”.
Bạn không cần đi vòng quanh thế giới. Chỉ cần thỉnh thoảng kéo mình ra khỏi đường ray quen thuộc một chút.
Anh Phương nói, sau 20 năm đi nhiều nơi, anh chẳng nhớ được bao nhiêu phong cảnh. Những điểm check-in phần lớn đều quên.
Nhưng anh nhớ những chuyện ngoài kế hoạch:
Một bà mẹ Tây Tạng cho anh mượn ô.
Một trận tuyết khiến anh mắc kẹt trong núi hai ngày.
Một người xa lạ dạy anh chơi guitar trong nhà nghỉ.
“Những thứ thực sự lớn lên trên người tôi không phải là phong cảnh, mà là những bất ngờ.”
Những bất ngờ ấy mài ra phán đoán, làm lớn dung sai, và mở rộng hệ quy chiếu.
Phong cảnh xem xong rồi quên.
Nhưng ba thứ đó sẽ đi theo bạn cả đời.
Vì vậy, đừng chỉ hỏi:
“Du lịch mang lại cho tôi điều gì?”
Hãy hỏi:
“Lần cuối cùng tôi thực sự rời khỏi điều quen thuộc là khi nào?”
Bạn không cần nhiều tiền hay nghỉ phép dài ngày.
Hôm nay, chỉ cần đi một con đường khác.
Gặp một người khác.
Thử một cách làm khác.
Đón nhận một bất ngờ thay vì lập tức chống lại nó.
Bởi mỗi lần bạn rời khỏi sự quen thuộc, bạn đang mở rộng thế giới của mình thêm một chút.
Và thứ lớn lên không phải là:
“Tôi biết nhiều hơn.”
Mà là:
“Tôi vững hơn.
Tôi thoải mái hơn.
Tôi nhìn mọi thứ thoáng hơn.”
Tối hôm đó, từ trại Tây Xuyên trở ra, tôi đứng trong sân ngắm bầu trời đầy sao.
Tôi lấy điện thoại lên định chụp một tấm, rồi lại đặt xuống.
Tôi nhớ câu nói của anh Phương:
“Phong cảnh, xem xong là quên.”
Nhưng chuyến đi này, tôi biết mình đã mang về được ba thứ:
Phán đoán.
Dung sai.
Hệ quy chiếu.
Có lẽ đó mới là ý nghĩa thực sự của một chuyến đi:
Không phải để nhìn thấy thế giới lớn đến đâu,
mà để nhận ra thế giới của mình vẫn có thể lớn thêm.
为什么经常旅游的人，厉害的不是见多识广？
Vì sao người thường xuyên đi du lịch, thứ lợi hại nhất của họ không phải là hiểu biết rộng?
Tác giả: Trương Tiểu Quân / 张筱珺
Tóm tắt bởi ChatGPT
———
Tháng trước, công ty tổ chức team building, chúng tôi đi Tây Xuyên.
Trong đoàn có anh Phương, ngoài 40 tuổi, làm kinh doanh. Anh thuộc kiểu người “luôn ở trên đường”. Hộ chiếu đã đổi hai cuốn, gần như đã đi khắp Trung Quốc.
Ngày thứ ba, xe chạy trên một con đường núi quanh co.
Anh Phương đột nhiên nói:
“Bác tài, khúc cua thứ ba phía trước chậm một chút. Đoạn đường đó nền yếu.”
Tài xế bán tín bán nghi nhưng vẫn giảm tốc. Qua khúc cua, mọi người thấy một đoạn lề đường từng sụt lún, đất mới lấp chưa được nén chặt.
Có người hỏi: “Anh từng đến đây rồi à?”
“Chưa. Nhưng hướng núi, thảm thực vật và màu đất giống đoạn đường tôi từng đi ở Quý Châu. Loại đất này nhìn chắc nhưng gặp mưa sẽ yếu.”
Tối hôm đó, tôi hỏi:
“Anh đi nhiều như vậy, du lịch mang lại cho anh điều gì? Là hiểu biết rộng sao?”
Anh nâng chén:
“Hiểu biết rộng là thứ không đáng giá nhất.”
Theo anh, thứ du lịch thực sự mang lại là ba thứ.
1. PHÁN ĐOÁN
Chuyện trên xe không phải vì anh thông minh, mà vì anh đã luyện được khả năng phán đoán.
Hai mươi năm đi đường khiến anh dần biết đường nào nguy hiểm, thời tiết nào sắp thay đổi, nơi nào đáng tin, người nào có thể tin.
Những thứ này không học được hoàn toàn từ sách. Chúng được đổi bằng từng lần suýt gặp chuyện.
Du lịch buộc bạn liên tục phán đoán: đi đâu, đi đường nào, tin ai, ăn gì, tiêu bao nhiêu, có đủ thời gian không?
Lâu dần, khả năng phán đoán trở thành bản năng.
2. DUNG SAI
Người thường xuyên đi đây đó thường khá bình thản, gặp chuyện bất ngờ cũng ít hoảng. Không phải họ ít gặp vấn đề, mà là “dung sai” của họ lớn hơn.
Dung sai là khả năng chấp nhận:
“Mọi việc có thể không diễn ra như kế hoạch.”
Chuyến bay hủy → đổi chuyến.
Khách sạn có vấn đề → đổi chỗ.
Trời mưa → đổi cách chơi.
Bạn bắt đầu hiểu:
Mất kiểm soát không có nghĩa là tai họa.
Thay đổi là bình thường.
3. HỆ QUY CHIẾU
Đây mới là thứ lớn nhất.
Hiểu biết rộng nghĩa là: “Tôi biết nhiều hơn.”
Nhưng hệ quy chiếu rộng hơn nghĩa là:
“Tôi nhận ra thế giới không nhất thiết phải giống cách tôi đang sống.”
Một người chưa từng rời khỏi nơi mình sống có thể nghĩ cuộc đời chỉ có một con đường: học, đi làm, kết hôn, sinh con, kiếm tiền rồi già đi.
Nhưng bước ra ngoài, bạn sẽ thấy có người không kết hôn vẫn tự tại; có người 40 tuổi nghỉ việc để học vẽ; có người sống trong núi, kiếm không nhiều tiền nhưng vẫn thấy đủ.
Bạn bắt đầu hiểu:
Con đường mình từng biết không phải là con đường duy nhất.
Giống như con ếch ngồi đáy giếng nghĩ bầu trời chỉ lớn bằng miệng giếng. Khi bước ra khỏi cái giếng, những chuyện từng khiến mình “trời sập” đôi khi chỉ còn là chuyện nhỏ.
Một cô gái hỏi:
“Nhưng đi du lịch phải tốn tiền, tốn thời gian. Người bình thường đâu phải ai cũng có điều kiện?”
Anh Phương cười:
“Ai nói du lịch nhất định phải đi xa?”
Bản chất của du lịch không phải là đi bao nhiêu kilomet, mà là:
Rời khỏi những gì quen thuộc.
Đi một con đường khác về nhà.
Bước vào một con hẻm chưa từng đến.
Ngồi một tuyến xe buýt chưa từng đi.
Nói chuyện với một người hoàn toàn khác mình.
Đọc một cuốn sách mà bình thường bạn sẽ không chọn.
Tất cả đều có thể là “du lịch”.
Bạn không cần đi vòng quanh thế giới. Chỉ cần thỉnh thoảng kéo mình ra khỏi đường ray quen thuộc một chút.
Anh Phương nói, sau 20 năm đi nhiều nơi, anh chẳng nhớ được bao nhiêu phong cảnh. Những điểm check-in phần lớn đều quên.
Nhưng anh nhớ những chuyện ngoài kế hoạch:
Một bà mẹ Tây Tạng cho anh mượn ô.
Một trận tuyết khiến anh mắc kẹt trong núi hai ngày.
Một người xa lạ dạy anh chơi guitar trong nhà nghỉ.
“Những thứ thực sự lớn lên trên người tôi không phải là phong cảnh, mà là những bất ngờ.”
Những bất ngờ ấy mài ra phán đoán, làm lớn dung sai, và mở rộng hệ quy chiếu.
Phong cảnh xem xong rồi quên.
Nhưng ba thứ đó sẽ đi theo bạn cả đời.
Vì vậy, đừng chỉ hỏi:
“Du lịch mang lại cho tôi điều gì?”
Hãy hỏi:
“Lần cuối cùng tôi thực sự rời khỏi điều quen thuộc là khi nào?”
Bạn không cần nhiều tiền hay nghỉ phép dài ngày.
Hôm nay, chỉ cần đi một con đường khác.
Gặp một người khác.
Thử một cách làm khác.
Đón nhận một bất ngờ thay vì lập tức chống lại nó.
Bởi mỗi lần bạn rời khỏi sự quen thuộc, bạn đang mở rộng thế giới của mình thêm một chút.
Và thứ lớn lên không phải là:
“Tôi biết nhiều hơn.”
Mà là:
“Tôi vững hơn.
Tôi thoải mái hơn.
Tôi nhìn mọi thứ thoáng hơn.”
Tối hôm đó, từ trại Tây Xuyên trở ra, tôi đứng trong sân ngắm bầu trời đầy sao.
Tôi lấy điện thoại lên định chụp một tấm, rồi lại đặt xuống.
Tôi nhớ câu nói của anh Phương:
“Phong cảnh, xem xong là quên.”
Nhưng chuyến đi này, tôi biết mình đã mang về được ba thứ:
Phán đoán.
Dung sai.
Hệ quy chiếu.
Có lẽ đó mới là ý nghĩa thực sự của một chuyến đi:
Không phải để nhìn thấy thế giới lớn đến đâu,
mà để nhận ra thế giới của mình vẫn có thể lớn thêm.
1 tháng trước
