Mình từng có một cảm giác mà không biết gọi tên là gì: làm tốt một việc, được khen, nhưng trong đầu vẫn nghĩ “chắc do may mắn thôi, không phải do mình giỏi". Đôi khi còn sợ có ngày người khác “phát hiện ra” là mình không giỏi như họ tưởng.

Cảm giác này có tên gọi là hội chứng imposter syndrome (kẻ mạo danh). Không phải bệnh, mà là kiểu suy nghĩ khá phổ biến - thường gặp ở người làm việc tốt nhưng tự đặt tiêu chuẩn cao, không phải ở người kém.

Mình từng trải qua rõ nhất năm 2020, tháng đầu vào một dự án lớn ở công ty cũ. Mỗi task nào mình làm cũng được duyệt, nhưng đầu vẫn tin là do may mắn chứ chưa chắc do năng lực thật. Có giai đoạn mình OT nhiều hơn mức cần thiết, chỉ để chắc chắn không ai phát hiện ra "mình thật ra chưa giỏi vậy".

Cái làm mình dừng lại không phải một lời động viên, mà là một buổi tối ngồi suy ngẫm những việc mình đã tự làm được trong tháng đó — không may mắn nào cả, chỉ là mình đã làm được. Mình nhận ra cảm giác trong đầu và thực tế là hai thứ khác nhau.

Từ đó, mỗi lần cảm giác “chắc do may mắn” quay lại, mình làm đúng 3 việc:
1. Suy ngẫm bằng chứng cụ thể thay vì tin cảm giác.
2. Tự hỏi ngược lại nếu là may mắn sao nó lặp lại nhiều lần vậy.
3. Hỏi thẳng một người mình tin tưởng xem họ đánh giá mình thế nào.

Cảm giác đó không biến mất hẳn. Nhưng giờ mình nhận ra nó nhanh hơn, và không để nó cản mình đề xuất tăng lương, tăng chức hay lên tiếng trong cuộc họp nữa 🤗.